Eco-dorp Portugal

Twee ondernemers die elkaar toevallig gevonden hebben, zijn toevallig op een ongelofelijk mooi domein in Portugal terechtgekomen en ze delen samen de droom om een dorp te bouwen. Geen hippie-community, maar een wellness-dorp. Hun filosofie: mens, gemeenschap en aarde vormen één samenhangend ecosysteem, en wie regeneratief wil leven, begint bij die drie tegelijk.

In de Alentejo, op vijfenzeventig minuten ten zuidoosten van Lissabon, kwamen ze terecht op een terrein van 410 hectare. Land genoeg om een volwaardig dorp te ontwikkelen voor uiteindelijk duizend bewoners, georganiseerd rond gezondheid, leren en regeneratie.

Het project is opgebouwd rond een centraal meer dat het domein in twee helften verdeelt, elk met een eigen functie binnen het geheel.

De publieke zijde (noord)

Aan de noordkant van het meer ligt het publieke deel: een wellbeing- en healingcenter, een retreathotel, educatieve faciliteiten en ruimtes voor transformationele programma's. Deze zijde fungeert als interface met de buitenwereld en als economische motor van het project, waaruit de verdere ontwikkeling van het dorp wordt gefinancierd.

De residentiële zijde (zuid)

Aan de zuidkant groeit de woongemeenschap. Hier wordt in de praktijk gebracht wat aan de overzijde wordt onderwezen: leven in harmonie met de natuur, gedecentraliseerd bestuur, een circulaire dorpseconomie en het actief herstel van de biodiversiteit op het domein.

Autonomie in water en energie

Het dorp wordt ontworpen om volledig zelfvoorzienend te zijn op vlak van water en energie. Zonne-energie, regenwateropvang, hergebruik van grijs water en gesloten materialenkringlopen vormen de technische basis van het ontwerp.

Voedsel uit de eigen grond

Een organische boerderij voedt de keuken van het retreatcenter en de bewoners. Syntropische landbouw, voedselbos en agroforestry-principes worden ingezet om de arme Alentejaanse bodem op te bouwen en tegelijk een breed gamma aan voeding te produceren.

De plek

De Alentejo staat bekend om zijn fijne wijnen, kurkeikenwouden, olijfgaarden en uitgestrekte stiltes. Het gebied draagt sporen van Neolithische, Fenicische, Romeinse en Arabische bewoners, en grenst aan het door UNESCO erkende biosfeerreservaat van Castro Verde.

Commensalist's rol

Commensalist werd ingeschakeld om mee te bepalen waar de verschillende dorpsclusters het best ingeplant kunnen worden, vertrekkend vanuit het landschap zelf. We analyseren de topografie, de bestaande vegetatie, de waterhuishouding, de microklimaten en de zichtassen van het domein, en zoeken op basis daarvan de plekken waar bebouwing zich op een natuurlijke manier kan inschrijven zonder de structuur van het landschap te breken.

Het uitgangspunt: het terrein dicteert, niet het stedenbouwkundig raster. Door clusters te plaatsen op de juiste hellingen, in de luwte van bestaande begroeiing en op de overgangen tussen open en gesloten landschap, kunnen de woon- en publieke zones met minimale grondbewerking gerealiseerd worden en blijft de ecologische waarde van het 410 hectare grote domein maximaal behouden.